bewustwording, bezieling en leiderschap

Vrijheid van meningsuiting? JA .....

en er is nog iets wat daarbij hoort!
Vrijheid van meningsuiting, het lijkt soms gebruikt te worden als vrijbrief om maar ongenuanceerd te kunnen zeggen wat je denkt. Dat je niet zelf hoeft na te denken over je mening en wat je nu precies wilt zeggen en waarom. En ook dat je hierin geen verantwoordelijkheid hebt. Maar er is meer waardoor je mening er écht toe kan doen en je écht verschil kan maken. Leestijd 8-10 min.

Heeft iedereen recht op vrijheid van meningsuiting? Ja, ik vind van wel. Heeft iedereen de plicht om zorgvuldig en doordacht zijn of haar mening zo te uiten, zonder kwetsend en dus respectvol te zijn, bijvoorbeeld t.o.v verschillen (ongeacht wat jij ervan vindt) en verantwoordelijk te dragen en te nemen in het geven van je menig? Ja, ik vind van wel.

Vrijheid van meningsvorming
Een mening is een subjectieve opvatting van een individu of groep of een bepaalde houding ten opzichte van een bepaald onderwerp. Meningen kunnen heel waardevol zijn en leiden tot een dialoog, ze kunnen ook kunnen ook aversie en weerstand oproepen en daardoor juist afstand creëren, waardoor zelfs een discussie niet mogelijk is.

Dit laatste is betrekkelijk eenvoudig te voorkomen door er zelf eerst over na te denken en je zelf vooraf een paar vragen te stellen:
  • Wat wil ik nu eigenlijk zeggen en wat wil ik daarmee bereiken?
  • Waar is mijn mening op gebaseerd? En hoe weet ik dat dit klopt?
  • Hoe kan ik mijn mening voor de ander begrijpbaar verwoorden en onderbouwen?
Door dit te doen vergroot je de kans dat de ander bereid is om open minded en geïnteresseerd naar je te luisteren. Als je écht vindt dat je iets te vertellen hebt, iets hebt bij te dragen, dan is dit een manier om dat te doen. En, je wordt gezien, gehoord en erkend, wat niet wil zegen dat je altijd krijgt wat jij wilt.

Vrijheid van meningsuiting
Het is een hot and even a debatable topic wat vaak leidt tot conflicten met veel weerstand in het publieke domein. Voor sommigen is het wellicht een doel, om in groepsverband onrust te creëren en daarna aan het bier te gaan en trots te zijn op al de meningen van afkeur die je over je uitgestort krijgt. Ik kan me overigens niet voorstellen dat wanneer je op de nationale televisie zoveel afkeur, oordelen en afwijzing over je uitgestort krijgt, dit je helemaal niets doet. Ik kan me ook niet voorstellen dat die paar Steenbergse boys in hun eentje ook dit verstorende wangedrag zouden hebben durven vertonen. Ik denk van niet.

Voor mij hoort bij vrijheid van meningsuiting de verantwoordelijkheid om anderen niet te kwetsen en te beschadigen. Ik wil het hier nu niet over vluchtelingen hebben, maar wel dat ik regelmatig uitspraken heb gehoord, die voor vluchtelingen en vele anderen kwetsend zijn. Ik herken ook vaak dat de meningsgever bang is om 'iets' kwijt te raken en daarom zijn ongenoegen uit. Een onderwerp waarover je ongenoegen hebt is op zich prima om in een dialoog (at the right time and place) in te brengen en daarin begrepen te worden. Maar door dit op een schreeuwerige manier met een hoog kwetsgehalte te brengen, willen mensen niet meer naar je luisteren noch met je praten over het onderwerp. Dan sta je met lege handen, je hebt het voor je zelf verpest. Je bereikt er niets mee en de kans is groot dat je alleen maar meer gefrustreerd raakt. En toch is niets blijvend. Je kunt er altijd zelf op terugkomen, maar dan anders.


Het is nooit te laat om de gevolgen van
een 'ondoordachte impulsiviteit' te herstellen


Verantwoordelijkheid
Je hebt mijns inziens als meningsgever een grote verantwoordelijkheid in waarom en hoe je jouw mening geeft. Je bent verantwoordelijk voor wat je zegt. Niet voor wat de ander ermee doet, dat bepaalt de ander zelf vanuit zijn of haar keuzevrijheid. Ook die persoon kan de 3 stappen doorlopen, alvorens te reageren.

Waarom ben je dan toch verantwoordelijk voor wat je zegt?
Op het moment dat je iemand kwetst of beschadigd, veroorzaak je wat ik noem chaos of disharmonie. Jij alleen kunt die disharmonie corrigeren en bijdragen aan het herstel van de harmonie. Bijvoorbeeld door erop terug te komen. Dit doe je bij voorkeur niet met de woorden "sorry, ik bedoelde het niet zo". Dit is het meest respectloze excuus (naar de ander en naar jezelf) wat je kunt geven. En, dit had je kunnen voorkomen door wat langer stil te staan bij je meningsvorming, je onderbouwing en je bewuste woordkeus. Beter is zoiets als: "sorry, als ik je gekwetst heb, ik had mijn emoties niet onder controle. Kunnen we opnieuw beginnen". Dit voelt toch heel anders, en wordt doorgaans beloond met een reactie van dankbaarheid en waardering. Dit vraagt wel om moed, moed om een beklemmend gevoel van bijvoorbeeld schaamte en schuld onder ogen te komen. Je moet het wel oprecht menen en het niet doen omdat je bijvoorbeeld door iemand geforceerd wordt of je gedwongen voelt. Onoprechtheid wordt namelijk altijd gevoeld, (opr)echtheid dus ook.

Je bent ook verantwoordelijk voor wat je teweeg brengt met wat je zegt. Als je zelf die verantwoordelijk voelt, dan stel je je open voor de reactie van de ander, die laat zien wat jou mening met hem of haar doet, wat het teweeg brengt. Dit is eigenlijk altijd terug te brengen tot meer harmonie of minder harmonie. Die response is een terugkoppeling / feedback voor jou. Het biedt je de opportuniteit om je motieven tot meningsuiting nog eens kritisch te beschouwen. Komen die motieven overeen met de response van de ander, dan weet je dat je die situatie juist en effectief hebt aangepakt. Komen deze echter niet overeen, dan is er iets dat je misschien over het hoofd hebt gezien, of misschien niet helemaal correct hebt doordacht, ingeschat of verwoord. Een signaal dat je iets anders kunt of moet gaan doen. Alleen als jij dit wilt natuurlijk, want jij hebt ook de keuzevrijheid te kiezen hoe, waarom en waartoe je iets doet.


Emoties geven je belangrijke feedback


Omgaan met emoties / grip op je emoties
Zoals we veelal op televisie hebben gezien en in de krant gelezen, spelen er tal van emoties een rol bij het onderwerp vrijheid van meningsuiting. Eigenlijk zijn dit voorbeelden van conflictsituaties met een onderliggende individuele en collectieve onvrede, welke is gebaseerd op angst. Daarmee is dit onderwerp niets meer dan een interactie en communicatievraagstuk, waarbij zelfreflectie, zelfkennis en zelfbewustzijn een belangrijke rol spelen.


Delen van geachten, ideeën en perspectieven zijn de moeite waard


Een mening wordt doorgaans sterk gekleurd en bepaald door overtuigingen, perspectieven en ervaringen van de meningsvormer. Het zal geen verrassing zijn dat dit voor anderen ook geldt. Alleen al om die reden is het de moeite waard naar elkaars mening en onderbouwing te luisteren. Het creëert wederzijds begrip en verrijkt je zienswijzen.

Delen is vermeerderen, tenzij jij alle wijsheid in pacht hebt. En dan nog, kennis en ervaringen blijven kennis en ervaringen als er niets mee gedaan wordt.

Naar mijn ervaring als trainer en coach in dit domein van harmonieuze en evenwichtige interactie en communicatie wil ieder mens zich Gezien, zich Gehoord (Erkend) en Gesteund (Geholpen) voelen. Door dit 3G-principe aandacht te geven, creëer je de weg tot meer evenwichtige mens-mens-interactie. Dan kun je écht invloed hebben, zonder het te moeten hebben of af te willen dwingen.

Tot slot
Wil je meer weten hoe je je invloed in interactie en communicatie vergroot en krachtiger maakt? Kijk dan op 3G-Dynamiek en Durf jezelf onder ogen te komen.
#3GGG


Proclaimer
Dit artikel is met grote zorg geschreven en is gebaseerd op jaren van zelfreflectie, introspectie en ervaringen in en uit de praktijk.

Spreekt dit artikel je aan en het wil je de ideeën en het gedachtegoed erachter gebruiken voor persoonlijke doeleinden, voel je vrij om dit te doen. Deel je het artikel en je ervaringen met anderen, wat ik van harte aanbeveel, dan wordt het op prijs gesteld dat je de bron van herkomst vermeld.

Spreekt dit artikel je aan en wil je dit ideeën en gedachtegoed achter dit artikel gebruiken voor commerciële activiteiten, zoals workshops en/of trainingen, neem contact op met de auteur en vermeld dan te allen tijde de bron van herkomst.
© 13 mei 2018
Bedankt voor het lezen
Marcel Hermsen

mail door naar een vriendreageer naar Marcus persoonlijk

Klik hier voor alle inspiratie